เตือนวิศวกรระวังสารทำความเย็นชนิดติดไฟได้ง่าย

เตือนวิศวกรระวังสารทำความเย็นชนิดติดไฟได้ง่าย

ในระยะที่ผ่านมามีเหตุระเบิดของเครื่องปรับอากาศขณะทำการซ่อมบำรุง เนื่องจากเครื่องปรับอากาศได้ถูกเปลี่ยนสารทำความ เย็นไปจากที่ผู้ผลิตกำหนด และเป็นสารทำความเย็นที่ติดไฟได้ง่าย โดยที่วิศวกรหรือช่างซ่อมบำรุงไม่ทราบ จึงขอเตือนวิศวกรและช่างทุกท่านก่อนเข้าซ่อมบำรุงเครื่องปรับอากาศใดก็ตาม ต้องตรวจสอบก่อนว่ามีการเปลี่ยนสารทำความเย็นไปจากสารมาตรฐานที่ผู้ผลิตกำหนดให้ใช้หรือไม่ หากมีการเปลี่ยนไปใช้สารชนิดอื่นและไม่มีข้อมูลว่าเป็นสารที่ติดไฟได้ง่ายหรือไม่ไม่ควรเข้าซ่อมบำรุงเครื่องนั้นอย่างเด็ดขาด เพื่อหลีกเลี่ยงอันตรายที่อาจเกิดขึ้นจากการระเบิดทั้งต่อตนเองและผู้อื่น

ในปัจจุบันมีการนำสารทำความเย็นชนิดที่ไม่ใช่มาตรฐานของผู้ผลิตเครื่องปรับอากาศนำมาเปลี่ยนใช้เพื่อการประหยัดพลังงาน อย่างไรก็ตามมีรายงานว่าสารทำความเย็นที่นำมาเปลี่ยนนี้เป็นสารติดไฟได้ง่าย (Flammable) โดยยังไม่แน่ชัดว่าเป็นสารเคมีชนิดใดแน่ หากเป็นสารทำความเย็นชนิดโพรเพน (Propane) หรือ บิวเทน (Butane) จะเป็นสารที่ถูกจัดอยู่ในกลุ่ม A3 ตามมาตรฐาน ASHRAE Standard 15 (Safety Standard for Refrigeration Systems) ซึ่งเป็นสารที่มีการติดไฟในระดับสูงสุด หากมีความประสงค์จะเปลี่ยนสารทำความเย็นไปจากมาตรฐานของผู้ผลิตเครื่องปรับอากาศ แนะนำให้มีวิศวกรที่มีใบอนุญาตประกอบวิชาชีพวิศวกรรมควบคุมสาขาวิศวกรรม เครื่องกลเป็นผู้ควบคุมการติดตั้งและออกหนังสือรับรองความปลอดภัยสำหรับวิศวกรที่เป็นผู้ควบคุมการติดตั้งระบบปรับอากาศที่ใช้สารทำความเย็นชนิดติดไฟได้ หรืออยู่ในกลุ่ม A3 ตาม ASHRAE 15 มีข้อแนะนำดังนี้

  1. ต้องยืดถือความปลอดภัยเป็นลำดับความสำคัญสูงสุด และปฏิบัติตามจรรยาบรรณของวิศวกรอย่างเคร่งครัด
  2. ปฏิบัติตามมาตรฐานระบบปรับอากาศและระบายอากาศ วสท.
  3. ปฏิบัติตามมาตรฐาน ASHRAE Standard 15 Safety Standard for Refrigeration Systems
  4. ห้ามนำสารทำความเย็นชนิดติดไฟง่ายได้ ไปใช้กับเครื่องปรับอากาศชนิดทำความเย็นโดยตรง (เช่นเครื่องปรับอากาศแบบแยกส่วน) เพราะผิดกฎหมาย โดย กฎกระทรวงฉบับที่  33  ใน พ.ร.บ. ควบคุมอาคาร ระบุว่า “ห้ามนำสารทำความเย็นชนิดเป็นอันตรายต่อร่างกาย หรือติดไฟได้ง่าย มาใช้กับระบบปรับภาวะอากาศที่ใช้สารทำความเย็นโดยตรง”
  5. เมื่อเติมสารทำความเย็นชนิดติดไฟได้ง่าย ต้องติดป้ายสัญลักษณ์ หรือ ป้ายข้อมูล ของสารทำความเย็นที่ใช้ไว้ที่ตัวเครื่องพร้อมข้อความเตือน อันตรายในกรณีที่ทราบแน่ชัดว่าเป็นสารอันตรายหรือติดไฟได้ง่ายเพื่อให้ วิศวกร หรือช่างซ่อมบำรุงอื่นได้รับทราบเมื่อมาซ่อมบำรุงเครื่อง  สำหรับประชาชนทั่วไปเพื่อความปลอดภัยของผู้ใช้งาน และช่างซ่อมบำรุงไม่แนะนำ ให้ ปลี่ยนสารทำความเย็นไปจากมาตรฐานของผู้ผลิตเครื่องปรับอากาศและไม่ควรเชื่อ คำกล่าวอ้างจากผู้ที่ไม่มีความรู้ว่าสามารถใช้งานได้โดยปลอดภัย

หากต้องการข้อมูลเพิ่มเติม ท่านสามารถติดต่อหน่วยงานดังต่อไปนี้
1. คณะกรรมการวิชาการสาขาเครื่องกล วสท. www.eit.or.th
2. สมาคมวิศวกรรมปรับอากาศแห่งประเทศไทย www.acat.or.th
3. ASHRAE Thailand Chapter www.ashraethailand.org

ขอขอบคุณข้อมูลจาก: คณะกรรมการวิชาการสาขาเครื่องกล วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์

Top